From St. Petersburg with love

Sint-Petersburg staat – vermoedelijk met hoofdletters, vetgedrukt én omcirkeld – op de ‘bucket list’ van haast iedere verwoede citytripper. Geheel terecht overigens, want de culturele hoofdstad van Rusland is een uitermate klassieke schoonheid met een apart kapsel.

Sinds Brussels Airlines de luchtbrug naar Sint-Petersburg weer geopend heeft, zit het aantal Belgische toeristen in de tweede grootste stad van Rusland weer in de lift. Daarmee is ons land één van de weinige stijgers in de toeristische ranglijst van de stad. Sint-Petersburg heeft namelijk veel te lijden onder de buitenlandpolitiek van Moskou. Andere Russische steden zien hun toeristenaantallen uit Europa met dertig tot zelfs veertig procent terugvallen, maar Sint-Petersburg houdt als klassieke citytripbestemming met een verlies van 12 procent nog behoorlijk stand. En toch, ondanks de dalende populariteit van Rusland als vakantieoord, is dit net de beste tijd om de parel van de Baltische Zee te verkennen. Met dank aan de fors gedaalde koers van de roebel en de rechtstreekse vluchten van Brussels Airlines, die tussen 2007 en april 2015 onbestaande waren.

Piter

Met 5,1 miljoen inwoners mag Sint-Petersburg – familiaal tot ‘Piter’ afgekort door haar inwoners – zich de meest noordelijke metropolis van de wereld noemen. Het nabijgelegen Helsinki mag dan nog wel een graadje meer noorderbreedte etaleren, maar met een inwonersaantal van zo’n 600.000 en een oppervlakte van 213 vierkante meter wordt er in Sint-Petersburg eens goed gebulderd van het lachen. Ze doen dat wel best niet te luid, want Finland is na China de grootste leverancier van buitenlands toerisme in ‘Piter’. Die Chinezen zijn overigens in overvloed aanwezig. In gigantische kolonnes en met de phablet in de aanslag sloffen ze schaapachtig achter een omhooggestoken vlaggetje, terwijl de gids hun moderne hoorapparaten volblaft met toeristische informatie. In de befaamde Hermitage drukken ze elkaar haast plat voor een goed zicht op één van de twee meesterwerkjes van Da Vinci en ook in het Peterhof vallen ze bijna over elkaar bij de entree. Aanschuiven blijkt vooral een Europees kunstje.

Slechte smaak

Ook wij hebben een gids, Lida genaamd. Een afkorting van Lidia. In Rusland is het blijkbaar de gewoonte om voornamen flink in te korten. Natalia wordt Natasja (van een serieuze afkorting is hier eigenlijk geen sprake), Alexander wordt Sasja en Vladimir – de grote baas van het land – zou door goede vriendin Angela wel eens Vova genoemd kunnen worden. President Poetin is trouwens één van die wereldberoemde Russen die afkomstig is uit Sint-Petersburg, al heette de stad nog Leningrad toen hij er geboren en getogen was. “Heel wat mensen, vooral de oudere generaties, noemen Sint-Petersburg nog steeds Leningrad”, vertelt Lida. Ze is een opvallende verschijning: zwarte kousen, bruin lederen schoenen met een dikke hak, oversized jas, foute oogschaduw en een uitgegroeid kapsel waarmee je best op ruime afstand van een hittebron blijft. Ze laat vermoeden dat de mythische hipster het ook tot in Rusland heeft geschopt, maar achteraf blijkt dat ze gewoon een slechte kleding- en schminksmaak heeft. Gelukkig zit ze wel boordevol toeristische informatie. “Sint-Petersburg is een jonge stad – iets meer dan driehonderd jaar oud – en werd begin achttiende eeuw gesticht door tsaar Peter De Grote, die de nederzetting niet naar zichzelf vernoemde, maar naar apostel Petrus, de beschermheilige van de stad. Tot 1918 was dit de hoofdstad van het keizerrijk Rusland, maar in 1914 moest Sint-Petersburg plots meer Russisch klinken en werd het Petrograd gedoopt. Door de Oktoberevolutie in 1917 kwam het tsarensysteem aan haar einde en in 1924 werd de stad vernoemd naar die andere legendarische Vladimir – Lenin – die toen net overleden was. Decennia later, in het perestrojkatijdperk, kreeg de stad uiteindelijk haar oorspronkelijke naam terug.”

Amsterdam en Venetië

De nu zo majestueuze stad werd meer dan driehonderd jaar geleden op moerasgronden gebouwd, aan de monding van de Neva. Die gigantisch brede rivier, met haar drie grote uitlopers en enorm netwerk van (bijna honderd) kanalen verdeelt Sint-Petersburg in meer dan veertig eilanden. De beste manier om de stad te verkennen is dan ook per boot. “Het zal ook geen verrassing zijn dat Sint-Petersburg het ‘Venetië van het Noorden’ genoemd wordt.” Gids Lida weet blijkbaar niet dat die bijnaam al sinds de vijftiende eeuw ingepikt is door Brugge, toen Peter de Grote nog Peter de Onbestaande heette. “Maar de stad heeft ook iets weg van Amsterdam met zijn vele grachten.” De vergelijking is niet helemaal uit de lucht gegrepen. Als je één oog dichtknijpt, onder enkele van de 342 bruggen vaart en er een massa fietsers bij verzint, zou je eventueel een overeenkomst kunnen zien. Maar wat Amsterdam zeker niet heeft, is de oogverblindend mooie Kerk van de Verlosser op het Bloed, een Russisch-orthodoxe kerk die bij de uitbaters van de Efteling ongetwijfeld jaloezie opwekt. Deze kleurrijke kerk met 7.000 vierkante meter aan art nouveau-mozaïeken is gebouwd op de plaats waar tsaar Alexander II in 1881 is vermoord. Een mooie plek om te gaan…

In Sint-Petersburg is er altijd een grote vrijheid van godsdienst geweest. Op een paar vierkante kilometer vind je hier tal van orthodoxe kathedralen, katholieke kerken en zelfs moskeeën en boeddhistische tempels.

In het lijstje van religieuze ‘highlights’ van Sint-Petersburg staat ook de Izaäkkathedraal, de grootste orthodoxe basiliek ter wereld en de vierde grootste kathedraal. De vergulde koepel behoort eveneens tot ’s werelds grootsten. Op een zonnige dag – en daarvan zijn er in Sint-Petersburg maar dertig tot zestig per jaar – heb je van bovenop de koepel het beste uitzicht op de stad. “In Sint-Petersburg is er altijd een grote vrijheid van godsdienst geweest. Op een paar vierkante kilometer vind je hier tal van orthodoxe kathedralen, katholieke kerken en zelfs moskeeën en boeddhistische tempels.” Nog een prachtig meesterwerk van Russisch Classicisme is de Kazankathedraal, gelegen op Nevsky Prospekt, de bekendste straat van de stad. Het ontwerp ervan is gebaseerd op de Sint-Pietersbasiliek in Rome. “Eigenlijk zijn heel veel belangrijke monumenten gebaseerd op Europese architectuur. Tsaar Peter de Grote reisde heel Europa af en haalde de spreekwoordelijke mosterd voor zijn paleizen, kathedralen en monumenten in Frankrijk, de Nederlanden, Duitsland, Italië, … Daarom doet de stad zo Europees aan.”

Over de koppen lopen

Wat Europa dan weer niet heeft – technisch gezien heeft Amsterdam er sinds 2004 wel eentje – is de Hermitage, één van ’s werelds bekendste en grootste musea ter wereld. Dit legendarische museum is ontstaan in 1764 uit de collectie van Catharina de Grote en is gehuisvest in vier waardevolle panden langs de rivier: het Winterpaleis, de Kleine Hermitage, de Oude Hermitage en het Hermitagetheater. De collectie van dit cultuurcomplex bestaat uit drie miljoen kunstwerken, waaronder de grootste schilderijencollectie ter wereld. Op elke dag van de week is het hier over de koppen lopen, en zeker in de zalen met Leonardo Da Vinci’s meesterwerken. Van zijn achttien nog overgebleven kunstwerken mag de Hermitage zich eigenaar van twee exemplaren noemen. Ook aan de bekende Pauwenklok en aan de twee werken van Rafaël staan bezoekers met open monden en getrokken smartphones te staren. Tip: elke eerste donderdag van de maand is er hier gratis inkom. Vermijd die dag als je niet van aanschuiven houdt.

Nog een klassiek hoogtepunt van Sint-Petersburg is het Peterhof, het zomerpaleis van Peter de Grote (dit keer wel naar hem vernoemd) in één van de vele buitenwijken van de stad en op wandelafstand van de Baltische Zee. Wie verzot is op Versailleske tafereeltjes of verliefd is geworden op Schloss Schönbrunn in Wenen, zal het hier naar zijn zin hebben. Het paleis is buitengewoon rijkelijk versierd, buitengewoon druk bezocht en buitengewoon groot, zeker als je de vele tuinen en fonteinen – allemaal open voor het publiek trouwens – meetelt.

Russisch modern

Om een tegengewicht te bieden aan al die klassieke schoonheid, heeft Sint-Petersburg – net als onze gids Lida – een opmerkelijk kapsel. En daarmee doelen we op Erarta, het grootste museum van hedendaagse kunst in Rusland. Enorm geliefd is het niet bij de Russen zelf, vermoedelijk vanwege de vele kunstwerken die kritiek uiten op de politiek van het land. Maar interessant is het des te meer. Het museum opende de deuren in 2010 en ziet sindsdien vooral Europese toeristen genieten van 2.300 moderne topwerken van Russische makelij. Met vijf verdiepingen en zo’n 10.000 vierkante meter expovloer kun je hier makkelijk een hele dag rondwandelen. Helaas hebben de meeste bezoekers hun tijdsindeling al verneukt in de Hermitage. Niet onbegrijpelijk trouwens.

Sint-Petersburg is een makkelijke stad om je weg te vinden. Net als veel Amerikaanse steden is het wegennet rechttoe rechtaan. Maar te voet lijkt de stad wel immens. Gelukkig kosten taxi’s niet veel en beschikt de stad ook over een metrosysteem dat meer dan de moeite waard is, vooral visueel. Op de rode lijn ligt het ene prachtstation na het andere. Vooral ‘Avtovo’ en ‘Narvskaya’ maken grote indruk op de vele toeristen die hier over de vloer komen. Hip en trendy wordt het weliswaar zelden. Wie bebaarde jongemannen in een skinnyjeans, een geruit hemd en een ironisch brilmontuur wil ontmoeten, is eraan voor de moeite. Ook de vele restaurants en barretjes getuigen van weinig hipsterkwaliteiten, hoewel sanseveria’s nergens ver weg zijn. Het nachtleven daarentegen zou wel behoorlijk legendarisch moeten zijn, zeker in de ‘White Nights’-periode (meestal tussen 11 juni en 2 juli) waarin de nacht nooit valt.


Zelf gaan?

De vlucht
Brussels Airlines vliegt van april tot oktober drie keer per week (op maandag, woensdag en vrijdag) heen en weer tussen Brussel en Sint-Petersburg. Een retourtje kun je op www.brusselsairlines.com al boeken vanaf 119 euro.

Must see
Hermitage, elke dag geopend van 10.30 tot 18 uur, op woensdag tot 21 uur. Een ticket kost 600 roebel, omgerekend zo’n 10 euro. Gratis toegang op elke eerste donderdag van de maand.

Kerk van de Verlosser op het Bloed, dagelijks geopend van 11 tot 17 uur. Entreeprijs: 250 roebel (4 euro)

Erarta, museum van hedendaagse kunst, entreeprijs: 450 roebel (7,5 euro). Elke dag open van 10 tot 22 uur.

Peterhof, het zomerpaleis van tsaar Peter de Grote, op zo’n 40 minuten rijden van het stadscentrum. Entreeprijs voor buitenlanders: 550 roebel (9 euro) voor het paleis zelf, de lager gelegen tuinen en fonteinen kosten nog eens 500 roebel extra (8 euro).

De activiteit
Rooftop tour: Sint-Petersburg valt niet alleen prima per boot te ontdekken, ook vanop grote hoogte is de stad wondermooi. De roof top tour – eigenlijk illegaal – is een absolute aanrader om de stad vanuit een ander perspectief te zien. (verschillende reisbureaus bieden rooftop tours aan, prijzen schommelen rond de 20 euro)

 

 

No more articles