Montenegro, van fjord tot canyon

‘Man was born tired and he lives to rest’, zo klinkt het eerste van de tien Montenegrijnse geboden. De perfecte toeristische mantra, als u het mij vraagt! Maar met de diepste canyon én de meest zuidelijke fjord van Europa zal vooral de actieve en avontuurlijke vakantieganger voor de onmetelijke charme van dit bergachtige Balkanland vallen.

Diep in de Balkan verscholen tussen Kroatië, Bosnië, Servië en Albanië ligt de ‘Zwarte Berg’, alias Montenegro, een klein bergachtig land (de oppervlakte van Vlaanderen) met een flinke kustlijn van bijna 300 kilometer lang. Het land werd een vijftal jaar geleden al gespot als de ‘up-and-coming’ bestemming aan de Middellandse Zee, nadat Lonely Planet het loofde om haar natuurpracht. Ook Ryanair sprong een tweetal jaar geleden op de Montenegrijnse kar door goedkope vluchten aan te bieden tussen Charleroi en de hoofdstad Podgorica. Maar van een toeristentsunami is hoegenaamd – en godzijdank – nog geen sprake! Belgen en Nederlanders hebben de ‘parel van de Adriatische kust’ – mijn oprechte excuses voor het gebruik van deze toeristische boutade – nog niet in groten getale ontdekt.

Kleurenblind

Montenegro is ronduit adembenemend. Midden-Aarde zou verbleken bij de natuurpracht die Crna Gora (Montenegro in het Montenegrijns) te bieden heeft. In de ruwe en ruige omgeving van Skadar Lake, op de grens met Albanië, kun je op eender welk moment briesende Orks of boze tovenaars verwachten die uit de bergen neerdalen, terwijl het Durmitor National Park dan weer eerder op de vredige Hobbitstee lijkt, met groene heuvels, prachtige meren en mooie rivieren. In dit park, dat overigens op de Werelderfgoedlijst van Unesco prijkt, ligt ook de 1.300 meter diepe Tara-kloof, de tweede diepste canyon ter wereld (na de onvermijdelijke Grand Canyon uiteraard). De adrenalinejunkie kan hier bijna honderd kilometer raften, zich tegoed doen aan canyoning of met een ‘zip-line’ van de ene boom naar de andere glijden. De populairste uitvalsbasis in dit National Park is het vriendelijke dorpje Zabljak dat omringd wordt door imposante bergtoppen en bergmeren. Van hieruit kan je te voet – of met de fiets, of in de winter met de sneeuwscooter of ski’s – naar Crno Jezero, het Zwarte Meer, één van de topattracties van Durmitor. Dit prachtig blauwe meer (die Montenegrijnen zijn behoorlijk kleurenblind als u het mij vraagt), omgeven door immer groene naaldbossen, vormt het perfecte decor voor een romantisch boottochtje.

In dit park, dat overigens op de Werelderfgoedlijst van Unesco prijkt, ligt ook de 1.300 meter diepe Tara-kloof, de tweede diepste canyon ter wereld (na de onvermijdelijke Grand Canyon uiteraard).

Oerbossen

Naast Durmitor, de grootste binnenlandse attractie van Montenegro, kan de liefhebber van het betere groen en blauw (bossen en meren) ook terecht in Biogradska Gora, één van de laatst overgebleven oerbossen in Europa en één van de oudste beschermde natuurgebieden ter wereld. Deze oerbossen vormen de thuisbasis van beren, wolven, vossen en herten, vlinders en insecten, en bomen van meer dan 500 jaar oud. Wie er liever op los vogelt, zet beter koers richting Skadar Lake National Park, waarvan twee derde in Montenegro en één derde in Albanië ligt. Met 280 vogelsoorten in de aanbieding, waaronder de laatste pelikanen in Europa, verlaten eilandjes en dramatische bergkammen (die overigens een fantastische autorit opleveren), is Skadar een absolute must voor wie van een unieke bootexcursie en bijbehorende verrekijker houdt!

Op een heldere dag kun je in zuidelijke richting Albanië zien liggen, terwijl de Baai van Kotor in het noordwesten ligt te wenken.

Mausoleum

Om de overgang van het groene binnenland naar de indrukwekkende kust te vergemakkelijken, kan de toerist acclimatiseren in Lovcén, een gebergte met een zeer bijzondere betekenis voor de Montenegrijnen en simpelweg een fantastisch uitzicht voor de toeristen. Hier op de bergtop is het mausoleum van de oude dichter, prinsbisschop en heerser Petar II Petrovic Njegos gebouwd. Om die top te bereiken moet je wel 461 treden bedwingen, maar het panoramische uitzicht maakt elke druppel zweet weer goed. Op een heldere dag kan je in zuidelijke richting Albanië zien liggen, terwijl de Baai van Kotor in het noordwesten ligt te wenken. Zulk goed weer is trouwens niet zo’n evidentie in Montenegro. In tegenstelling tot wat de toeristische brochures beloven – maximum drie regendagen in juni bijvoorbeeld – behoren de bergkammen in het binnenland tot de natste in heel Europa. Een tikkeltje geluk heb je hier als toerist dus wel nodig. Van mijn vijf dagen in Montenegro hield ik het er slechts tweeëneenhalf droog.

Samengeknepen billen

De ‘serpentine’ van Lovcen, de ongelooflijke route die via honderden haarspeldbochten vanuit het gebergte richting Baai van Kotor loopt, moet je ook absoluut eens gedaan hebben. In een huurauto én met samengeknepen billen! De ‘locals’ doen het meestal in een aftandse Lada Niva (wie van deze iconische terreinwagen houdt, zal in Montenegro de tijd van zijn leven hebben!), maar betrouwbare remmen zijn hier toch absoluut een minimumvereiste. De haarspeldbochtroute leidt trouwens direct naar Kotor, het oude stadje dat haar naam gegeven heeft aan de hele baai, die overigens ook Unesco Werelderfgoed is. Deze baai – of beter gezegd: de meest zuidelijke fjord van Europa – is de reden waarom Montenegro zo’n lange kustlijn heeft. De vlindervormige inham trekt zo’n 25 kilometer landinwaarts door smalle doorgangen en creëert daarmee meer dan 100 kilometer kust. Vanuit elk dorpje van de baai trek je hier foto’s die op een postkaart thuishoren. En eindelijk begint het eerste van de tien Montenegrijnse geboden me hier duidelijk te worden: man lives to rest!

Too many Russians

In Kotor Stari Grad (Oude Stad) bewonder ik nog de Venetiaanse charme van dit ommuurde en eeuwenoude centrum, maar in dorpjes als Perast, Orahovac en Dobrota die pure vakantie uitademen beperk ik mijn activiteiten tot lunchen, van een cocktail sippen op een kiezelstrand, afkoelen in het water, om mee heen kijken en elk kwartier tegen mezelf mompelen ‘Verdorie, wat is het hier mooi!’. Tegelijkertijd vraag ik me af waar de hordes toeristen zich bevinden en waarom ze deze baai nog niet en masse ontdekt hebben. “De meeste toeristen zitten in Budva, op een half uurtje rijden”, vertelt een Russische jonge vader me wiens zoontje het koude fjordwater plots enkele graden opwarmt. “I don’t like. Too many Russians”, foetert hij terwijl hij zijn tweede fles Moët Chandon soldaat maakt. Mijn dagdroom aan diggelen, want ik moet ’s anderendaags die richting uit.

Het mondaine Budva is het toeristische hart van Montenegro, maar vreselijk is het er allerminst.

Toevluchtsoord

De Rus blijkt gedeeltelijk gelijk te hebben. Het mondaine Budva is het toeristische hart van Montenegro, maar vreselijk is het er allerminst. De oude autovrije stadskern wordt net als in Kotor omringd door een Middeleeuwse stadsmuur die pittoreske straatjes en steegjes met bars en restaurants herbergt. In juni heerst er een aangename drukte, die in mijn verbeelding in juli en augustus kan omslaan in ongetemd massatoerisme. Maar gelukkig kan je in dat geval ook nog je toevlucht zoeken op het eiland Sveti Nikola (op ongeveer 1 kilometer van de oude stad) dat drie grote zandstranden en tal van kleinere strandjes te bieden heeft. Wie barst van het geld kan natuurlijk ook naar Sveti Stefan, een privé-eiland ten zuiden van Budva dat gebruikt wordt als luxueus hotelresort – compleet met casino – voor de rijken der (Russische) aarde.

 


Zelf gaan?

Vanuit Charleroi kan je met Ryanair voor enkele tientallen euro’s naar Podgorica, de hoofdstad van Montenegro, vliegen. Een huurauto is een absolute aanrader in Montenegro omdat het openbaar vervoer niet van topkwaliteit is. Omdat het land zo klein is, ben je nooit meer dan twee of drie uur onderweg.

Om het Durmitor National Park te bezoeken overnacht je best in Zabljak. Bijvoorbeeld in Hotel SOA (niet wat u denkt!), vlakbij het Zwarte Meer. Info: www.hotelsoa.com.

In de Baai van Kotor raden we de drie hotels van Casa Del Mare aan: www.casadelmare.me. En voor wie het geld heeft (vanaf 950 euro per nacht) moet zeker een nachtje op Sveti Stefan doorbrengen. Info op www.amanresorts.com.