Zagreb, het coole zusje van Wenen

Op de ooit felbevochten drempel tussen Oost en West staat Zagreb, de peuter onder de EU-hoofdsteden, te popelen om opgemerkt te worden. Het ‘kleine zusje van Wenen’ wordt vaak onterecht overgeslagen door Kroatië-adepten, die doorgaans enkel oog hebben voor de betoverende kustlijn. Nu probeert de enige metropool van het land het laatste laagje Balkanstof van zich af te schudden om aan de rest van Europa te tonen dat het evenzeer hip ende trendy is.

Met de opening van een nieuwe dagelijkse verbinding tussen Brussel en Zagreb – met dank aan Brussels Airlines – schuift de Kroatische hoofdstad plots flink op in menig bucket list. Volledig terecht overigens, want Zagreb is een verrassend interessante en hippe bestemming die nog niet onder de voet is gelopen door legers Chinese toeristen bewapend met de laatste nieuwe Nikon- en Canon-lenzen. Volgens mijn sympathieke gids Neven Kamenski – “het coole aan mijn voornaam is dat je hem ook van achter naar voor kunt lezen (lacht)” – heeft de stad de laatste jaren een flinke metamorfose ondergaan. “Door onze aansluiting bij de Europese Unie kwam er plots geld vrij om het historische centrum op te waarderen. Dat trekt natuurlijk steeds meer toeristen aan, maar Zagreb blijft om de een of andere reden nog een nobele onbekende. Of wordt het nog altijd aan de Joegoslavische burgeroorlog gelinkt, terwijl die hier al twintig jaar achter de rug is. Iedere toerist die mijn rondleiding boekt, is dan ook enorm verrast door de stad. Haast niemand verwacht dat het hier zo mooi, groen, gezellig en trendy is. Natuurlijk staan in de rand rond de stad nog wel die typische socialistische gebouwen, maar het centrum heeft qua architectuur veel weg van Wenen. Hoewel wij natuurlijk veel meer ontspannen zijn. Wenen is zo uptight.”

Bizar sociaal fenomeen

Neven heeft gelijk. Waar ik betonnen parken, trieste hoogbouw en vervallen buurten verwacht, verbannen levendige straten, de groene parkengordel, hippe koffiehuisjes en indrukwekkende street art de typische vooroordelen en Balkanclichés uit mijn gedachten. Op het Jelačićplein, in het hart van de stad, proberen handelaars lokale producten als honing, olijfolie en brandy aan de man te brengen, terwijl oude en nieuwe blauwe trams inwoners af- en aanvoeren. “Vooral op zaterdagochtend is het hier over de koppen lopen. In de straten rond dit plein valt er dan op de terrasjes nauwelijks nog een lege stoel te vinden. Inwoners van Zagreb willen op zaterdag zien en gezien worden, liefst met een kopje koffie in de hand. Iedereen trekt zijn mooiste plunje aan om indruk te maken. Dit ietwat bizarre sociale fenomeen heet ‘špica’ en is typisch voor deze stad. Volgens mij vind je dit nergens anders in Europa. Misschien is het wel de Italiaanse invloed op Kroatië: de inwoners willen tonen dat ze stijl hebben.”

Inwoners van Zagreb willen op zaterdag zien en gezien worden, liefst met een kopje koffie in de hand. Iedereen trekt zijn mooiste plunje aan om indruk te maken. Dit ietwat bizarre sociale fenomeen heet ‘špica’ en is typisch voor deze stad.

Hipsters en handelaars

Wat stijl betreft heeft Zagreb niet te klagen. Het middeleeuwse ‘Upper Town’, dat je met een kabelbaan of al klimmend te voet bereikt, kan zich makkelijk meten met hippe wijken in veel bekendere steden. “Het oude, historische Zagreb bestaat uit de onderstad en de bovenstad die op twee heuvels gelegen is. Vroeger was één heuvel voor de clerus (Kaptol Hill) en de andere voor de adel (Gradec Hill). Anno 2015 zijn de geestelijken vervangen door toeristen en de adel door lokale hipsters en handelaars. Om de heuvels liggen acht parken die samen de vorm van een hoefijzer aannemen.” Van op eender welke heuvel springt meteen de kathedraal in het oog, die met haar 108 meter het hoogste gebouw van het hele land is. Neven en ik maken nog net het einde van de eredienst mee en zien een lange rij staan voor het biechthokje. “Ook jonge mensen komen hier nog steeds vergiffenis vragen voor hun zonden. Wij zijn nog een heel katholiek land.”

Berlineske sfeer

Met zijn 800.000 inwoners in de stad en 1,2 miljoen in de regio huisvest Zagreb één vierde van alle Kroaten. Onder hen ook zo’n 70.000 studenten die ook op een weekdag graag de bloemetjes buiten zetten, liefst op de Tkalčićeva, een sfeervolle straat in het dal tussen de heuvels. Hier wandel je langs coole hamburgerrestaurants, vintage shops en gezellige cafés met terrasjes. We lopen nog een vriend van Neven tegen het lijf die net een boetiek met lokale parfums – ook voor honden – heeft geopend. Ook Saraden, een minuscule winkel waar je vintage brillen en horloges op de kop tikt, heeft net zijn deuren opengeslagen. “Je voelt dat hier iets begint te leven”, vertelt de uitbater. “Zagreb heeft altijd wel een bepaalde underground-sfeer gehad, maar de laatste jaren wordt het steeds meer ‘Berlinesk’.” Ik kan de man onmogelijk ongelijk geven. Op een houten bankje naast me zitten vier bebaarde hipsters met elkaar te discussiëren, vermoedelijk over de raw veganistische boerenkoolsmoothie die ze net op de nabijgelegen ‘farmers market’ zijn gaan scoren.

Kapotte relaties

Op Gradec Hill komt Neven helemaal in de hipsterstemming. Hij neemt me mee naar Vešmašina – vertaling: Wasmachine – een bijzonder trendy shop die ook weer enorm aan Berlijn doet denken. Wat mij vooral opvalt is de vriendelijkheid van de winkeluitbaters en het feit dat iedereen hier bijzonder keurig Engels lijkt te spreken. “Vanaf de leeftijd van zes jaar leren de kinderen hier een vreemde taal. En haast iedereen kiest uiteraard voor Engels. Kroatië is bovendien één van de weinige landen die Engelse en Amerikaanse films en series niet dubt. Net als jullie krijgen wij ondertitels en de originele taal voorgeschoteld. En dat maakt natuurlijk een groot verschil.” Nog in de buurt ligt de boetiek Dona by Dona Rubic, een jonge modeontwerpster die behoorlijk succesvol is in haar eigen stad. Haar winkel ligt naast Lauba, een fusie van galerie en café, die dan zelf weer op kruipafstand van de lederwarenwinkel Koza ligt. Afijn, u begrijpt het: hipster heaven. “Ik moet je zeker ook nog ons meest populaire museum laten zien”, vertelt Neven, terwijl we in de schaduw van de befaamde Sint-Marcuskerk staan. “Het ‘Museum of Broken Relationships’ bestaat nog maar een jaar of vijf, maar heeft op korte tijd heel wat harten veroverd. Je vindt hier honderden artefacten van kapotte relaties.” Het lijkt me meer een gimmick, maar tot mijn grote verbazing maakt het museum grote indruk. “We hebben helaas nog geen Belgische spullen in onze collectie”, merkt Dražen Grubišić op. Samen met zijn ex, Olinka, kwam deze jonge beeldhouwer enkele jaren geleden met het idee voor dit bizarre museum op de proppen. “Maar we zijn recent wel in België geweest om spullen en verhalen te verzamelen. Die zullen over zo’n anderhalf jaar in onze collectie komen.”

 

Gloednieuwe street art

Voordat Neven en ik de afdaling naar de benedenstad inzetten, laat hij me nog snel ‘Love, Ana’ zien, de prachtige designstudio van ontwerpster Ana Tevšić. Ik kan het niet laten om er enkele papieren bloempotten op de kop te tikken. Maar mijn koophonger is nog niet gestild. Aan de overkant, in Bon Ton (zowel platenzaak, kledingwinkel als galerie) kan ik de elpee van Star Wars niet laten liggen. En al zeker niet voor dat bedrag. “Nu zal ik je iets laten zien waar je niet voor hoeft te betalen”, aldus Neven. We wandelen langs een hoop plastieken koepels heen en zien een gigantische walvis voor ons opdoemen. “Dit fantastische stukje street art stond hier een week geleden nog niet. Ik ben alleszins blij dat ze dit gedaan hebben, want om eerlijk te zijn was dit maar een lelijk gebouw. Je merkt, Zagreb is een levend, bewegend organisme. Als jouw artikel gepubliceerd wordt, zal de stad er al weer een beetje anders uitzien.”


Praktisch

Brussels Airlines biedt een dagelijkse vlucht naar (om 14.05u) en van (om 16.40u) Zagreb aan. De vlucht duurt ongeveer anderhalf uur. Je kunt ook met Croatian Airlines vliegen, twee keer per dag zelfs, maar voor deze vluchten betaal je vaak meer en je bent een half uur langer onderweg.
Zagreb ligt op minder dan 1.300 kilometer van Brussel, even ver als Toscane of de Costa Brava. Een tripje met de auto behoort dus zeker tot de mogelijkheden. Bovendien ligt Zagreb op slechts anderhalf uur van de Kvarnerkust en op twee uur van Nationaal Park Plitvice, dat zonder overdrijven één van de meest indrukwekkende stukjes natuur van Europa is.

De beste hoteldeals in Zagreb vonden wij via Momondo.nl.

?c=20485&m=769612&a=237063&r=&t=html Zagreb, het coole zusje van Wenen

No more articles